
Ngày 27-12, khoa Luật – Trường Đại học Công nghiệp TP.HCM cùng với các đơn vị tài trợ bởi Cty Luật TNJ, Cty Luật INFINITY Việt Nam và Cty Luật HITRUST đã tổ chức hội thảo khoa học “Quyền hưởng dụng theo quy định của pháp luật các nước và kinh nghiệm cho Việt Nam”.

Hội thảo khoa học nhận được sự quan tâm của các đơn vị tham gia viết bài, tham dự hội thảo đến từ Trường ĐH Công nghiệp, ĐH Luật, Kinh tế – Luật, ĐH Luật Hà Nội, ĐH Cần Thơ, ĐH Sài Gòn, ĐH An Giang, ĐH Mở, Học viện Tòa án, ĐH KT Luật và Quản lý nhà nước, Tòa án các cấp, Đoàn Luật sư, Cty Luật, Hội Công chứng, VPCC, TPL,..

Phó Hiệu trưởng – Trường Đại học Công nghiệp TP.HCM

Viện sĩ – Viện Hàn lâm Khoa học Hải ngoại Pháp
Nguyên Phó Hiệu trưởng Trường đại học Kinh tế – Luật, Đại học quốc gia TP. HCM

Trưởng Khoa Luật – Trường Đại học Công nghiệp TP.HCM
Hội thảo hân hạnh đón tiếp các chuyên gia: VS, PGS. Nguyễn Ngọc Điện, TS. Chu Hải Thanh, PGS. Phan Huy Hồng, PGS. Dương Anh Sơn, TS. Nguyễn Đình Huy, PGS. Bùi Đăng Hiếu, PGS. Đoàn Thị Phương Diệp, PGS. Vũ Thị Hồng Yến, TS. Trần Lê Đăng Phương, TS. Nguyễn Thị Kim Vinh, LS. Trương Thị Hòa, TS. Nguyễn Hải An, TS. Dương Kim Thế Nguyên, TS. Nguyễn Thị Hoa Tâm, TS. Bùi Kim Hiếu, TS. Ninh Thị Hiền, TS. Nguyễn Thị Mỹ Hạnh, cùng nhiều học giả, nhà nghiên cứu, giảng viên, Thẩm phán, CCV, LS, đếm từ các đơn vị…

Tại hội thảo các diễn giả đã đưa ra nhiều góc nhìn về “Quyền hưởng dụng” khi Quyền này vẫn còn xa lạ với đa số người dân và thậm chí cả những người công tác trong ngành luật. Theo PGS, TS. Lê Minh Hùng, Trưởng khoa Luật Trường Đại học Công nghiệp TP.HCM, quyền hưởng dụng đã từng xuất hiện trong pháp luật dân sự của Việt Nam qua các thời kỳ trước đây nhưng sau đó bị gián đoạn một thời gian dài. Quyền hưởng dụng chỉ mới được ghi nhận trở lại trong Bộ luật Dân sự năm 2015 qua 10 điều luật, từ Điều 257 đến Điều 266 và thực tiễn cho thấy các điều luật này vẫn chưa thể bao quát hết các vấn đề pháp lý phức tạp của quá trình từ tạo lập, vận hành đến chấm dứt quyền hưởng dụng; Theo PGS. TS Đoàn Thị Phương Diệp cho rằng “Quyền hưởng dụng” hiện nay không được khai thác nhiều trong thực tiễn và bản chất pháp lý của quyền hưởng dụng trên cơ sở phân mảnh quyền sở hữu. Còn theo TS. Nguyễn Hải An, Thực tiễn áp dụng quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015 về quyền hưởng dụng để giải quyết tranh chấp tại tòa án nhân dân các cấp còn nhiều tranh luận xoay quanh các vấn đề này.


Nhận xét vấn đề này, VS. PGS. TS Nguyễn Ngọc Điện dưới góc độ nghiên cứu pháp luật Pháp cho rằng quyền hưởng dụng xuất phát từ quyền sở hữu, khi xác lập quyền hưởng dụng thì chủ sở hữu chỉ còn hư quyền, như một người “đứng sau”, còn người hưởng dụng là người thực sự khai thác tài sản và pháp luật Việt Nam không có cơ chế để quyền hưởng dụng được lưu thông trong thực tiễn, dẫn đến tình trạng hiện tại của quyền hưởng dụng bị “chông chênh”, “ngổn ngang” và chưa phát huy hết giá trị của quyền hưởng dụng; Đồng quan điểm VS. PGS. TS Nguyễn Ngọc Điện, TS. Trần Lê Đăng Phương cho rằng, pháp luật Pháp xem quyền hưởng dụng là quyền phái sinh từ quyền sở hữu, một người có quyền khai thác trên tài sản của người khác. Nếu làm rõ được quyền hưởng dụng là gì thì sẽ giải quyết được nhiều nhu cầu thiết yếu của thực tiễn. Giấy tờ có thể bị sai thông tin so với thực tế, dẫn đến khó xử lý tranh chấp sau này.
Theo PGS.TS. Phan Huy Hồng nghiên cứu dưới góc độ pháp luật Cộng hòa liên bang Đức thì vị trí của quyền hưởng dụng trong pháp luật Đức; Khái niệm và bản chất của hưởng dụng theo cách tiếp cận của pháp luật Đức; Đối tượng của hưởng dụng; Các loại hưởng dụng; Xác lập hưởng dụng; Nội dung, hiệu lực của hưởng dụng, quyền nghĩa vụ của các bên; Chấm dứt hưởng dụng. Chế định hưởng dụng trong BLDS Đức có vị trí trong luật vật quyền, được phân biệt rõ ràng với quyền sử dụng được xác lập trên cơ sở luật trái quyền, vì luật trái quyền không (trực tiếp) trao quyền cai trị trực tiếp đối với vật cho người có quyền. Mặt khác, quyền sử dụng theo luật trái quyền được xác lập theo thỏa thuận, nghĩa là phạm vi sử dụng do các bên thỏa thuận; trong khi đó phạm vi hưởng dụng được xác định theo luật, mặc dù các bên có thể thỏa thuận loại bỏ một số quyền sử dụng nhất định. Đồng quan điểm với PGS.TS. Phan Huy Hồng, PGS. TS. Dương Anh Sơn, TS. Nguyễn Đình Huy, ThS. LS Trương Thị Hòa đều cho rằng việc đưa quyền hưởng dụng vào quyền sử dụng như pháp luật Đức là hợp lý. Tuy nhiên, cần làm rõ nguồn gốc của quyền hưởng dụng từ pháp luật La Mã và chủ thể quyền hưởng dụng có thể là pháp nhân không?

Trải qua 2 phiên làm việc với 5 chuyên đề được trình bày (trong tổng số 17 chuyên đề), buổi hội thảo đã mô tả và nhận diện quyền hưởng dụng thông qua phân tích khái niệm, bản chất của quyền; thảo luận các vấn đề liên quan như căn cứ xác lập, đối tượng, nội dung, phạm vi,…đồng thời so sánh với quy định pháp luật của các quốc gia khác. Từ đó, Hội thảo đưa ra các giải pháp, kiến nghị nhằm xây dựng, hoàn thiện pháp luật Việt Nam về quyền hưởng dụng.







